Blog

Վիքիճամբարում օրերն այնպիսին են, որ վերադառնալու ցանկություն չի առաջանում

Արդեն 3 տարին անընդմեջ Քարվաճառի վիքիակումբի ակտիվ խմբագիրները մասնակցում են ամառվա ամենահետաքրքիր վիքի միջոցառմանը՝ Վիքիճամբարին։ Այս նյութում նրանք պատմում են իրենց տպավորությունների, ստացած կարևոր գիտելիքների և նոր ծանոթությունների մասին։

13-ամյա Էլեն Գևորգյանն արդեն երրորդ տարին է` մասնակցում է ամառային Վիքիճամբարին: «Երբ առաջին անգամ լսեցի Վիքիճամբարի մասին, ես չգիտեի` ինչպիսին է այն, դուր կգա ինձ, թե ոչ, բայց ես այն հավանեցի հենց առաջին րոպեներից»,— Վիքիճամբարի մասին իր տպավորություններով է կիսվում Էլենը: Պատանի խմբագրի կարծիքով` Վիքիճամբարի ընթացքում ինքն ու ընկերները հնարավորություն են ստանում գիտելիք ձեռք բերել ու դրանք մյուսներին փոխանցել: «Կարևոր է նաև ազատ շփումը այլ Վիքիակումբների, քաղաքների, գյուղերի և նույնիսկ` երկրների երեխաների, տարբեր վիքիօգնականների, ջոկատավարների հետ: Այստեղ նույնիսկ հայերեն տառերը չիմացող նորեկ խմբագիրները սովորում են խմբագրել հայերեն ստեղնաշարով»:

Նույն վիքիակումբից մեկ այլ պատանի խմբագիր` 14-ամյա Լենա Ղազարյանը, որը Վիքիճամբարների մասնակից է նախորդ տարվանից, ևս կարևորեց Վիքիճամբարի ընթացքում գիտելիք ստանալու ու փոխանցելու հնարավորությունը.

«Խմբագրման որոշ գործիքների հետ աշխատելը շատերս սովորում ենք հենց Վիքիճամբարում: Շատ երեխաներ էլ հենց խմբագրել են սովորում այստեղ: Շատ հաճելի է տեսնել, թե ինչպես են քո ընկերներից շատերը, որոնք հայերեն ստեղնաշարի հետ աշխատել չեն կարողանում, օրեր անց վարժ տիրապետում դրան»,— ասում է Լենան և հավելում, որ իրենց ջոկատում կային երեխաներ, որոնք հայերեն տառերը չգիտեին, իսկ Վիքիճամբարից արդեն տուն էին վերադառնում` հայերեն ստեղնաշարին լիովին տիրապետելով:

Ամառային առաջին Վիքիճամբարի մասնակիցները հանգստի ժամին, լուսանկարը՝ Աշխեն Մուրադյանի, CC BY-SA 4.0

Քարվաճառի վիքիակումբի 13-ամյա խմբագիր Մարիետա Վարդանյանն այս տարի առաջին անգամ էր մասնակցում Վիքիճամբարին: «Վիքիճամբարում շատ բան սովորեցի, իմացա մի քանի նոր գործիքներով համակարգչի վրա աշխատել»,— պատմում է Մարիետան:

ՎիքիՃամբարի տպավորությունները կիսելիս երեխաներն ընդգծում են խաղերի միջոցով սովորելը և մի քանի կարևոր հանդիպումներ, որոնք ևս գիտելիքի աղբյուր են դարձել նրանց համար․

«Այս ամառվա առաջին Վիքիճամբարի ընթացքում հանդիպում ունեցանք Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի ներկայացուցիչների հետ: Նրանք մեզ պատմեցին Թումանյանի մասին, իսկ ստացած գիտելիքն ստուգեցինք Հովհաննես Թումանյանի կյանքին ու ստեղծագործություններին նվիրված խաղ-վիկտորինայով: Հանդիպման վերջում խաղացինք նաև Թումանյանի հեղինակած մի քանի զարգացնող խաղեր» — Լենա:

«Վիքիճամբարում նույնիսկ խաղերով էնք շատ գիտելիք ստանում: Ամեն տարի մեզ Վիքիճամբարում այցելում են հյուրեր` տարբեր տեղերից: Այս տարի ևս տարբեր հյուրեր ունեցանք: Վիքիճամբարում օրերը անցնում էին շատ արագ և զվարճանքներով լի» — Լիանա Ղազարյան (13 տ.):

Ամառային առաջին Վիքիճամբարի մասնակիցների բեյջերը, լուսանկարը՝ Աշխեն Մուրադյանի, CC BY-SA 4.0

«Ինձ շատ դուր եկավ Արտակարգ իրավիճակների նախարարության կողմից կազմակերպված միջոցառումը, որի ժամանակ ես սովորեցի, թե ինչ է պետք անել երկրաշարժի, հրդեհի և ջրհեղեղի ժամանակ: Նրանց ցուցադրած տեսանյութերը շատ հետաքրքիր էին, ուզում եմ գտնել ու ցույց տալ նաև փոքր եղբորս» — Մարիետա:

«Վիքիճամբարում օրերն այնպիսին են, որ վերադառնալու ցանկություն չի առաջանում։  Ես շատ բան սովորեցի Վիքիճամբարում և հաստատ գիտեմ, որ դրանք ինձ պետք են լինելու դեռ երկար տարիներ» — Էլեն:

Թամարա Գրիգորյան, Քարվաճառի վիքիակումբի համակարգող
Դաթո Աբուլաձե, Վիքիմեդիա Հայաստանի հաղորդակցության համակարգող

Read more

Ամառային Վիքիճամբար 9-15 տարեկանների համար

Այս տարվա Ամառային Վիքիճամբարները աչքի ընկան դիմորդների և մասնակիցների մեծ թվով։ Վիքիմեդիա Հայաստանը երկու ճամբարների համար ստացել էր շուրջ 300 հայտ։ Դիմորդների մեծ մասը դիմել էր 9-15 տարեկան աշակերտների համար կազմակերպվելիք Ամառային Վիքիճամբարին։ Առաջին ճամբարը նշանավորվեց նաև վճարովի մասնակիցների մեծ թվով․ 30 մասնակիցները հավասարապես բաշխվեցին ջոկատների միջև։

Վիքիմեդիա նախագծերում սովորեցնելու և խմբագրելու գործընթացը կազմակերպվել էր 12 փորձառու վիքիխմբագիրների օգնությամբ (Վիքիթիմ)։ Մասնակիցները խմբագրում էին 3 Վիքիմեդիա նախագծերում՝ Հայերեն Վիքիբառարանում, Վիքիդարանում և Վիքիպեդիայում։ Վիքիթիմը նաև պատասխանատու էր ճամբարի ընթացքում ստեղծված բովանդակության որակի ստուգման համար։ Կազմակերպչական թիմը նորեկներին խմբագրել սովորեցնելու նոր մեթոդներ կիրառեց․ յուրաքանչյուր ջոկատի փորձառու խմբագիրները, որոնք ցանկություն հայտնեցին գիտելիքներով կիսվել իրենց թիմակիցների հետ, վերջիններիս սովորեցրին խմբագրման գործիքներն ու կանոնները։ Այս մեթոդի կիրառումը թույլ տվեց ուսուցման և սովորելու գործընթացն ավելի արդյունավետ դարձնել, քանի որ թեման միշտ ավելի դյուրըմբռնելի է, երբ նույն տարիքի աշակերտներն են միմյանց սովորեցնում։ 

Ամառային առաջին Վիքիճամբարի մասնակիցները վորքշոփի ժամանակ, լուսանկարը՝ Աշխեն Մուրադյանի, CC BY-SA 4.0

Այս ճամբարի ձեռքբերումներից մեկն այն էր, որ Հայերեն Վիքիբառարանը 2 հորիզոնականով վեր բարձրացավ Վիքիբառարանների ցանկում․ այժմ մենք 21-րդ հորիզոնականում ենք։

Ճամբարի վերջում Վիքիթիմը քննարկեց և առանձնացրեց ուշադրության արժանի մի քանի կետեր, որպեսզի եկող տարի նույն տարիքի մասնակիցների համար նախատեսված ճամբարը կազմակերպելիս դրանք հաշվի առնվեն։ Այդ կետերը հետևյալն են՝

  • Կրճատել յուրաքանչյուր վորքշոփի ժամը՝ 1.5-ից դարձնելով 1 ժամ, քանի որ այս տարիքի ճամբարականների համար դժվար է կենտրոնանալ և արդյունավետ խմբագրել այդքան երկար ժամանակ։
  • Առաջին վորքշոփի ժամանակ կես ժամ հատկացնել նախորդ օրվա խմբագրական սխալները քննարկելու համար (նախկինում ևս կիրառվել է նմանատիպ պրակտիկա, սակայն այն համակարգված բնույթ չի կրել)։
  • Հնարավորության դեպքում ավելացնել Վիքիթիմի անդամների թիվը։
  • Օրակարգում ներառել այնպիսի միջոցառումներ, որոնց ժամանակ Վիքիթիմը կկարողանա վորքշոփից դուրս շփվել ճամբարականների հետ։

Ճամբարի ոչ վիքիական կյանքը լի էր հետաքրքիր և ժամանցային միջոցառումներով։ Բացի սպորտային և ինտելեկտուալ խաղեր խաղալը, ճամբարականները հյուրընկալեցին Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի Կրթական ծրագրի թիմին, որոնք ներկաներին ծանոթացրին հայ գրող Հովհաննես Թումանյանի կյանքի և գրական ստեղծագործությունների հետ։ Ներկայացումից հետո հյուրերը ճամբարականների համար վիկտորինա կազմակերպեցին, որի ժամանակ աշակերտները պատասխանեցին Թումանյանի վերաբերյալ տարբեր հարցերի։ Ինչպես շատերը գիտեն, Թումանյանը երեխաների համար ստեղծել է նաև մի շարք խաղեր։ Ճամբարականներն ուրախ էին Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի աշխատակազմի օգնությամբ խաղալ այդ խաղերը։

Ճամբարի մասնակիցները Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի աշխատակիցների կազմակերպած խաղի ժամանակ, լուսանկարը՝ Աշխեն Մուրադյանի, CC BY-SA 4.0

Ճամբարի մյուս հիշարժան միջոցառումը ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության կազմակերպած կրթական-տեղեկատվական միջոցառումն էր։ Արտակարգ իրավիճակների նախարարության աշխատակիցներն իրականացրին վարժանք-խաղեր, որոնք ուղղված էին արտակարգ իրավիճակների ժամանակ իրազեկվածության մակարդակի բարձրացմանը։ Ճգնաժամային կառավարման պետական ակադեմիայի մշակույթի կենտրոնի «911» մանկական թատերախմբի փոքրիկ դերասանները ներկայացրեցին «Աղետիկ» երաժշտական-ուսուցողական բեմադրությունը։ Ներկայացման ավարտից հետո ճամբարականները դիտեցին ԱԻ նախարարության և «Save the Children» կազմակերպության կողմից պատրաստված ուսուցողական մուլտֆիլմեր՝ երկրաշարժի, ջրհեղեղի և հրդեհի մասին, որից հետո կազմակերպվեց վիկտորինա խաղ: Հաղթողները պարգևատրվեցին պատվոգրերով։

ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության կազմակերպած տարհանման դասընթացը, լուսանկարը՝ Աշխեն Մուրադյանի, CC BY-SA 4.0

Ճամբարականների համար կազմակերպվեց նաև տարհանման ուսումնական վարժանք։ Դեպքի մասին ահազանգ ստանալուց հետո ժամանեցին հրշեջ-փրկարարներն ու անմիջապես սկսեցին աշխատանքներ իրականացնել հանգստյան տան տարածքում` տարհանելով այն ճամբարականներին, որոնք չէին հասցրել հեռանալ շենքից։ Ուսումնական վարժանքն իրականացվեց ՀՀ ԱԻՆ ՓԾ Հրազդան քաղաքի թիվ 44 ՀՓՋ-ի հրամանատար, փ/ծ մայոր Սամվել Դավթյանի վերահսկողության ներքո։ 

Օրվա ավարտին երեխաները սովորեցին նաև թե ինչպես առաջին բուժօգնություն ցուցաբերել տարբեր իրավիճակներում:

Լիլիթ Թարխանյան,
Վիքիմեդիա Հայաստանի Կրթական ծրագրի համակարգող

Read more